Diyarbakır surları, Çin Seddi’nden sonra dünyanın en uzun surlardır. Tarihi net olarak bilinmese de Diyarbakır surlarının yapılışı bazı kaynaklarda MÖ.3.000-4.000 yıllarında Huriler tarafından bugünkü İçkale’nin olduğu yerde yapıldığı belirtilmektedir. Bununla birlikte M.Ö. 349 yılında, Bizans İmparatoru Costantinus tarafından yenilendiği de yine kaynaklar arasında yer alan bilgilerdendir. Bu kaynaklara dayanarak Diyarbakır Surlarının Huri uygarlığı tarafından yapıldığını öğrenmekteyiz…

Egemenlik Savaşlarına Tanıklık Eden Surlar:

MÖ.3.000-4.000 yıllarında Huriler tarafından inşa edildiği kabul edilen Surlar, inşa edildiği tarihten bu yana birçok medeniyet ve uygarlığa tanıklık etmiştir. İlk dönemden sonra birçok medeniyetin savaşına tanıklık eden Diyarbakır Kalesi Roma döneminden sonra; Bizans, Abbasi, Mervan, Selçuklu, Artuklu, İnallı, Nisanlı, Eyyubi, Akkoyunlu gibi köklü egemenliklerin hâkimiyeti altına girmiş daha sonra ise Osmanlı Devleti’nin egemenliği altına girmiştir. Bir geçiş güzergâhı, askeri ordular için üs olarak kullanılmış ve tarihinde farklı medeniyetlerin başkentliğini yapmış Diyarbakır Surları, tüm yönleriyle incelenmeyi hak eden değerlerimizdedir.

Surların Yapımı :

Diyarbakır Surları, sağlam ve bir o kadar mukavemet gücüne sahip taşlardan yapılmıştır. Şehrin yakınlarında yer alan bugün Şanlıurfa ili sınırları içerisinde bulunan Karacadağ’dan getirilen bazalt tabakanın üzerine bir bazalt tabaka daha eklenerek oluşturulan taşlarla inşa edilen surlar, üzerinde yuvarlak, dörtgen, beşgen, altıgen şekillerinde 82 burca ev sahipliği yapmaktadır. Bir hayli dikkat çekici olan burçların her birinin gizemli hikâyesi ve tanık olduğu olaylar bulunmaktadır.

Surların Gizemli Tarihi ve Onarımı:

Diyarbakır’ın kadim surları, Huriler döneminde yapılsa da birçok egemenlik savaşına tanıklık etmesinden dolayı zaman zaman onarımdan geçirilerek yenilenmiştir. Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre en çok onarım gördüğü dönemin Mervaniler dönemi olduğu bildirilmektedir ki surların çeşitli yerlerinde yer alan kitabelerde de bu bilgi teyit edilmektedir. Dağ Kapısı’nın alt kısmında Mervani döneminde yapılan mescidin üzerinde “Allah’ın mescitlerini, ancak Allaha ve ahiret gününe inanan, namaz kılan, zekât veren ve Allah’tan başkasından kokmayanlar doldurur.” (Tevbe-18) ayeti kabartmalı bir şekilde yazılmıştır.

Diyarbakır’ın gizemli burçları:

Surların birer parçaları olan burçlar, surlara renk katan ve tarihe meydan okuyan yönlere sahiptirler. Toplam 82 burca sahip olan surların en önemli burçları; Benu-Sen (Ulu Beden-Evli Beden) , Yedi Kardeş, Keçi Burcu, Fındık, Melikşah, Selçuklu, Leblebikıran ve Dağkapı burçlarıdır.

Surkent (Diyarbakır)’ın görülmeye değer birçok yeri bulunmaktadır. 2017 yılında medyada “Sur olayları” olarak geçen olaylardan sonra Sur ilçesi, korumaya alınarak sonradan yapılan evler yıkılmış şehrin tarihi gizemi gözler önüne serilmiştir. Çalışmaların henüz bitmediğini belirtmekle birlikte bir kısmının tamamlandığını da söyleyelim. Hz. Süleyman Camii ve çevresinde yapılan restorasyon çalışmaları bitmiş durumda olup İçkale kısmında ise çalışmalar devam etmektedir. Kenti ziyaret ettiğinizde, ziyarete açık olan bölümleri mutlaka görmenizi öneririz. Şimdiden İyieğlenceler.